ด้วยความสงสัยว่าผู้สูงอายุที่มีโรคเรื้อรัง มีความจำเป็นต้องได้รับยาหลายชนิดเพื่อควบคุมการกำเริบของอาการโรคและป้องกันอาการแทรกซ้อนของโรคนั้นจะมีวิธีการจัดยาจำนวนมากนั้นอย่างไร ให้ถูกต้องตามคำสั่งแพทย์ที่เภสัชกรแนะนำให้ฟังก่อนกลับบ้าน
เท่าที่ได้พูดคุยสอบถาม พบว่าส่วนใหญ่ผู้สูงอายุจะดูแลการจัดยาด้วยตัวเอง แม้ว่าจะมีข้อจำกัดต่างๆทั้งสายตาที่เริ่มฝ้ามัว นิ้วมือที่อ่อนแรง ความจำที่เริ่มหลงลืม น้อยคนที่จะโชคดีที่มีลูกหลานเป็นผู้ดูแลจัดยาให้ โดยวิธีการจัดยาที่เป็นที่นิยมได้แก่การจัดยาใส่กล่องยาซึ่งมีอยู่หลายวิธี จากภาพจริงนี้ทำได้เห็นว่าคุณป้าแกะเม็ดยาออกจากแผงไว้ตามช่องต่างๆอย่างเป็นระเบียบ แต่ในสายตาของเภสัชกรมองเห็นถึงปัญหาความชื้นของตัวยาที่อยู่นอกแผงและที่กล่องยาไม่ได้ระบุวิธีใช้ ทำให้คุณป้าต้องจำวิธีกินยาด้วยตัวเอง ซึ่งมีความเสี่ยงว่าคุณป้าจะสับสนกับการกินยาให้สอดคล้องกับมื้ออาหารประจำวัน จนทำให้ได้รับยาน้อยเกินจนควบคุมอาการไม่ได้หรือได้รับยามากเกินไปจนเกิดอาการข้างเคียงจากยาเกินขนาด

ในต่างประเทศมีงานวิจัยเรื่องกล่องยาเพื่อหากล่งยาที่มีรูปแบบเหมาะสมกับการใช้ยา การจัดยาให้ผุ้ป่วยแต่ละคนจำเป็นที่จะต้องได้รับข้อมูลยาจากคนไข้เพราะการจัดยามีความยุ่งยากซับซ้อนแตกต่างกัน จำเป็นต้องคำนึงถึงวิถีชีวิตประจำวันของผู้ป่วย กล่องยามีข้อดี คือพยายามจัดยาให้สะดวกและถูกต้อง แต่การจัดยาใส่กล่องในบางแบบ จำเป็นต้องได้รับคำแนะนำเพิ่มเติม เช่นเรื่องความคงตัวของยา มื้อยาที่ควรระบุไว้เพื่อตรวจสอบความถูกต้อง เพราะพ่อแม่บางคนก็ใช้รหัสลับซึ่งดูรู้เรื่องอยู่คนเดียว ลูกอยากช่วยจัดยาให้ก็ไม่เข้าใจยาที่จัดไว้

ในต่างประเทศมีงานวิจัยเรื่องกล่องยาเพื่อหากล่งยาที่มีรูปแบบเหมาะสมกับการใช้ยา การจัดยาให้ผุ้ป่วยแต่ละคนจำเป็นที่จะต้องได้รับข้อมูลยาจากคนไข้เพราะการจัดยามีความยุ่งยากซับซ้อนแตกต่างกัน จำเป็นต้องคำนึงถึงวิถีชีวิตประจำวันของผู้ป่วย กล่องยามีข้อดี คือพยายามจัดยาให้สะดวกและถูกต้อง แต่การจัดยาใส่กล่องในบางแบบ จำเป็นต้องได้รับคำแนะนำเพิ่มเติม เช่นเรื่องความคงตัวของยา มื้อยาที่ควรระบุไว้เพื่อตรวจสอบความถูกต้อง เพราะพ่อแม่บางคนก็ใช้รหัสลับซึ่งดูรู้เรื่องอยู่คนเดียว ลูกอยากช่วยจัดยาให้ก็ไม่เข้าใจยาที่จัดไว้
จากประสบการณ์จริงที่พ่อของฉันที่มีโรคประจำตัวทั้งโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดและเกาท์ เป็นสาเหตุให้ได้รับยากว่าสิบชนิดต่อวัน ยาบางรายการอยู่ในแผงยาที่เหนียวจนฉีกลำบาก ยาบางตัวต้องแบ่งครึ่งเม็ด และกินยาไม่เท่ากันทุกวัน ให้คะแนนความยากของการจัดยาชุดนี้อยู่ในระดับสูง


ฉันได้ประยุกต์ความรู้ควบคู่กับผู้ช่วยที่จะทำให้เรื่องนี้ง่ายขึ้น คือกล่องยาเจ็ดช่องที่สามารถหาซื้อได้ง่ายตามร้านขายของราคาถูกเพียงราคายี่สิบบาท เมื่อติดป้ายตัวโตชัดเจนพอที่จะบอกวันเวลาที่ต้องกินยา ก็ทำให้ผู้สูงอายุเข้าใจได้ไม่ยาก ฉันพยายามรวบเม็ดยาที่เวลาใกล้เคียงกันเพื่อลดความซับซ้อนในการกินยา เพราะยิ่งมากมื้อก็ยิ่งลืมง่าย แล้วจัดยาตามมื้อให้พร้อมแค่เปิดฝาให้ถูกวันถูกเวลา เพราะยาได้รับการแกะจากแผง และหักครึ่งไว้เรียบร้อย จัดยาเพียงครั้งละเจ็ดวันก็ไม่มีปัญหาเรื่องยาเสื่อมสภาพ
ผลจากความ “กตัญญู” เสียสละเวลาเพียงไม่กี่นาที เพียงสัปดาห์ละครั้งเพื่อจัดเตรียมยา ทำให้ผลการรักษาของพ่ออยู่ในเกณฑ์ปกติ เป็นที่น่าพอใจของคุณหมอและลูกสาวที่เป็นเภสัชกรอย่างฉัน หวังให้ครอบครัวอื่นที่มีผู้สูงอายุ สามารถนำวิธีของฉันไปใช้ เพื่อให้ผู้สูงอายุได้รับยาอย่างถูกต้องและปลอดภัย
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น